Mehveş Evin
3 Ağustos 2026’da Fayn‘da yayınlandı.
Deniz Kızı Eftalya bir İstanbul efsanesi mi gerçek bir kişi mi? Nasıl ve neden ünlendi? Atatürk’ün onu Safiye Ayla ile yarıştırdığı doğru mu? Etnomüzikolog Prof. Evrim Hikmet Öğüt’le Eftalya’nın izini sürdük.
Deniz Kızı Eftalya’yı mutlaka duymuşsunuzdur… Ama nasıl? Eftalya, denizden gelip denize giden esrarengiz bir kadın mıydı? Yoksa Şark bülbülü olarak da anılmış muhteşem bir ses mi? Ayrıca bu lakabı neye borçluydu?
Sanatatak’ın Haziran ayında İş Vapur’da düzenlediği Kültür Hatları Festivali’nde Evrim Hikmet Öğüt’i dinlemesem Eftalya’yı pek çoğumuz gibi eksik veya yanlış tanıyacaktım.
Eftalya’ya dair gazete haberleri, eşi ve kendisiyle yapılmış söyleşiler ve kitapları titizlikle inceleyen etnomüzikolog Prof. Öğüt, bugüne kadar efsanenin nasıl anlatıldığını, hakkındaki tartışmaları feminist biyografi yazımı perspektifinden değerlendirdi.
Evrim Hoca’yı dinlerken İstanbul kültürünün önemli simgelerinden Deniz Kızı Eftalya’yı ne kadar az tanıdığımı fark ettim. Çocukluğumdan beri adını duyduğum Eftalya, ilk kez ete kemiğe ve en çok da bir ruha büründü.
Prof. Dr. Evrim Hikmet Öğüt
Eftalya anlatısının üç dönemi
İstanbullu öksüz ve yetim bir Rum kızıyken Türk musikisi icrasıyla tanınan, 30’larının başında Fransa’da ilk kaydını yapan, assolist olduktan sonra dahi başarısı müzisyen Sadi Bey’le evliliğine yorumlanan Deniz Kızı Eftalya’ya dair hikâyelerin aslını araştıran Prof. Evrim Hikmet Öğüt, Eftalya anlatısını üç döneme ayırıyor:
Yazının devamı Fayn üyelerine açık: Kim bu Deniz Kızı Eftalya? (Fayn)
Müzikte Kalmaz 